Câu chuyện trong ngày 21-5-2010
NHỮNG DẤU HIỆU CỦA TIỂU NHÂN
Tư cách làm nên con người
(I) (141) Cho Là Khinh
1. - Năm hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là năm?
2. Sau khi cho, khinh rẻ; sau khi cùng sống, khinh rẻ; miệng nuốt tất cả; người không vững chắc; người ám độn ngu si. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người sau khi cho, khinh rẻ?
3. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người cho người khác các đồ nhu yếu như y áo, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Vị ấy suy nghĩ: "Ta là người cho, người này là người nhận". Sau khi cho, vị ấy khinh rẻ (người nhận).
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người sau khi cho, khinh rẻ. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người, sau khi sống chung, khinh rẻ?
4. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người cùng sống với người, hai hay ba năm. Do sống với người ấy, vị ấy khinh rẻ người ấy.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người sau khi sống chung, khinh rẻ. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người miệng nuốt tất cả?
5. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người khi nghe người ta tán thán hay chỉ trích người khác, liền mau mắn thích thú.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người miệng nuốt tất cả. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người không vững chắc?
6. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người có lòng tin nhỏ bé, có lòng tín ngưỡng nhỏ bé, có lòng ái mộ nhỏ bé, có tịnh tín nhỏ bé.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người không vững chắc. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là hạng người ám độn ngu si?
7. Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người không biết các pháp thiện, bất thiện, không biết các pháp tội, không tội, không biết các pháp hạ liệt, thù thắng, không biết các pháp dự phần đen trắng.
Như vậy, này các Tỷ-kheo, là hạng người ám độn ngu si.
Năm hạng người này, này các Tỷ-kheo, có mặt, hiện hữu ở đời.
Thảo luận
1. Phải chăng thói quen "khi ngưởi" làm chúng sanh trở nên thấp hèn?
2. Phải chăng khi chúng ta "thành công" dễ trở thành người khiêm tốn hơn khi mình thất bại?
3. Thích chuyện thị phi có phải là hạng người "miệng nuốt tất cả"?
4. Phải chăng trong đời sống bình thường rất khó phân biệt thế nào là thiện ác, trắng đen?
Đố vui
Danh sách nào dưới đây tương đương với những gì được nói trong bài kinh hôm nay:
a. Năm hạng người thấp kém: Khinh người mình đã cho, sống chung không giữ được lòng kính trọng, cả tin, không có lập trường, không biết phân phải quấy.
b. Năm hạng tiểu nhân: không biết kính trọng tất cả mọi người, sống chung không biết chấp nhận, thiên hạ nói thị phi cũng ngồi nghe, không bảo thủ quan điểm của mình, không để ý chuyện tiểu tiết.
c. Năm hạng hạ căn: thấy có người cao kẻ thấp, sống với nhau mà còn cố chấp, không biết xem thường dư luận, học thức kém, không phải là người ngoan đạo
d. Cả ba câu trên đều đúng