ĐẠO TỪ ĐẠI LỄ KHÁNH ĐẢN PL 2554
của ĐỨC PHÓ TĂNG THỐNG
GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM THỐNG NHẤT
ĐẠI LÃO HÒA THƯỢNG THÍCH HỘ GIÁC
Nam mô Bổn sư Thích ca Mâu ni Phật
Kính bạch chư tôn hòa thượng, chư thượng tọa, đại đức tăng ni.
Kính thưa chư liệt vị quan khách
Kính thưa quí đồng hương, đồng bào Phật tử
Hôm nay chúng ta vân tập nơi nầy để long trọng tổ chức lễ Khánh Đản Đức Từ Phụ Thích Ca Mâu Ni. Năm nào cũng vậy, đại lễ được người Phật tử năm châu tổ chức trở thành nếp quen thuộc. Dù thế chúng ta không thể quên rằng sự chiêm nghiệm và thâm nhập lời Phật dạy mới đích thực cho chúng ta lợi lạc hơn là những hình thức bên ngoài.
Trong kinh Kalama Đức Phật dạy nên tỉnh táo nhìn lại tất cả sự việc thay vì đặt để niềm tin chỉ vì truyền thống, trào lưu hay từ những cá nhân khả tín. Con người thường chạy theo số đông, trào lưu và thường nghĩ rằng cái gì là định lệ thì là chân lý. Đọc kỹ lại cuộc đời Đức Phật chúng ta dễ dàng thấy rằng Ngài đã đặt lại nhiều vấn đề mà xã hội vốn cho rằng không thể khác hơn được.
Khi người ta nói đến đạo hay sự tu hành thường chú trọng những quan niệm có tính tuyệt đối thì Đức Phật dạy: Có hai cực đoan phải tránh xa là lợi dưỡng và khổ hạnh. Từ bỏ hai cực đoan nầy là trung đạo tám chi phần tức chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm và chánh định.
Khi người ta chủ trương phải thắng thế để vươn lên thì Đức Phật dạy: Những hơn thua thế gian chỉ dẫn đến hệ lụy. Và Ngài cũng nói: chính có sự chiến thắng nội tại ở mỗi cá nhân mới là chiến công oanh liệt nhất.
Thắng thêm nuôi dưỡng hận thù
Khổ đau kẻ bại nghìn thu khổ sầu.
Khi xã hội tin tưởng tuyệt đối vào giá trị của thế giá bản thân thì câu chuyện nầy bắt buộc chúng ta phải suy nghĩ lại: Ngày đầu tiên về lại cố hương Ca Tỳ La Vệ, Đức Phật dẫn chư tỳ kheo đi khất thực hóa duyên trong thành. Vua Tịnh Phạn được cấp báo vội vã chạy ra đường gặp Đức Phật rơi lệ nói rằng "dù thế nào thì Ngài cũng là một đấng quân vương của quốc độ nầy. Quân vương không đi khất thực. Sao Ngài nỡ làm nhục hoàng tộc. Đức Phật ôn tồn đáp rằng: Làm vua không đi khất thực. Như Lai là dòng dõi chư Phật. Khất thực hóa duyên là chánh mạng của chư Phật.
Trong một xã hội mà nói đến tôn giáo thì là nghi lễ cúng kiếng. Đức Phật dạy rằng một người biết nghiêng mình trước bậc giới đức chính là nghi lễ đẹp nhất.
Trăm năm bố thí cúng dường
Không bằng một phút kính nhường thánh nhân.
Một lần tại thành Rajagaha, Đức Thế Tôn nhìn thấy thanh niên Singala đang lễ bái sáu phương. Ngài hỏi tại sao làm vậy thì thanh niên nầy thưa rằng đó là cách lễ bái mà cha mẹ đã truyền lại. Đức Phật dạy trong đạo lý của bậc thánh thì sự lễ bái sáu phương là biểu hiện cách cư xử hợp đạo với sáu quan hệ trong trong đời sống là cha mẹ, vợ chồng, thầy trò, bạn bè, tăng tục, chủ tớ.
Quan niệm về giai cấp xã hội gần như tuyệt đối trong văn hóa Ấn Độ thế mà Đức Phật khẳng định: Không phải do dòng dõi thọ sanh mà một người cao quí hay thấp hèn mà chính hành vi mới làm con người thấp hèn hay cao quí. Khi nhóm sáu hoàng tử thân thuộc của Đức Phật xuất gia theo Ngài có một người hầu là thợ hớt tóc Upàli cùng xin xuất gia. Đức Phật đã cho Upàli thọ đại giới trước làm sư huynh của sáu vị kia.
Con người ưa thích danh vị, chuộng sự phô trương bản thân. Đức Phật dạy bậc giải thoát tự tại sống không khấy động như cái chuông bể. Trong kinh Sutta Nipata Ngài cũng dạy: trong dòng suối chỗ nào sâu thì nước chảy lặng lẽ, trái lại chỗ nào cạn thì thường ồn ào. Thùng rỗng thì kêu to.
Chúng ta không ngạc nhiên khi thấy trên thương trường ngày nay cái gì mang ngã tính thì thường có sức hấp dẫn. Trong những thăm dò cho thấy người ta chuộng những mặt hàng mà người tiêu thụ thấy nói lên cái gì đó là mình hay của mình thí dụ như: my music, my documents, iphone, ipad ...v..v.. Ngàn xưa cũng vậy và bao giờ cũng vậy. Đức Phật đã dạy: Hỡi chư tỳ kheo, ba pháp nầy khiến chúng sanh đau khổ vì lầm lạc là ngã chấp, ngã sở chấp và mạn tùy miên. Do vậy hãy luôn tâm niệm khi quán chiếu các pháp: đây không phải là ta, không phải là của ta, không phải là tự ngã của ta.
Đức Phật cho chúng ta vô số những bài học lợi ích cho cuộc sống hằng ngày. Chúng ta khổ không phải vì không có niềm an lạc mà vì chúng ta hoặc không biết hay không nhớ lời Phật dạy. "Hỡi chư tỳ kheo đây là lời dạy của ta cho các con. Kia là cội cây, là tịnh thất hãy tinh tấn tu tập thành tựu mục đích cao cả để khỏi hối hận về sau.
Nhân mùa Khánh Đản xin tất cả chúng ta đồng nhất tâm cảm niệm ân sâu hóa độ của Đức Phật và cầu nguyện cho giáo hội, cho quê hương, cho nhân loại và pháp giới hữu tình thảy đồng ân triêm lợi lạc.
Trân trọng cảm ơn chư liệt vị.