Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi, Pubbarama, nơi lâu đài của Migaramatu (Ðông Viên Lộc Mẫu Giảng đường). Bà-la-môn Ganaka Moggallana đi đến chỗ Thế Tôn, bạch Thế Tôn:
-- Ví như tại lâu đài Migaramatu này, có thể thấy được một học tập tuần tự, một công trình tuần tự, một đạo lộ tuần tự, tức là những tầng cấp của lầu thượng cuối cùng; cũng vậy, đối với những vị Bà-la-môn này, được thấy một học tập tuần tự, một công trình tuần tự, một đạo lộ tuần tự, tức là sự học hỏi (các tập Veda). Cũng vậy, đối với những vị bắn cung này, được thấy một học tập tuần tự, một công trình tuần tự, một đạo lộ tuần tự, tức là nghệ thuật bắn cung. Cũng vậy, đối với chúng con là những người toán số, sống nhờ nghề toán số, cũng được thấy một học tập tuần tự, một công trình tuần tự, một đạo lộ tuần tự, tức là toán số. Thưa Tôn giả Gotama, vì rằng khi có được người đệ tử, trước hết chúng con bắt người ấy đếm như sau: "Một, một lần, hai, hai lần, ba, ba lần, bốn, bốn lần, năm, năm lần, sáu, sáu lần, bảy, bảy lần, tám, tám lần, chín, chín lần, mười, mười lần". Và thưa Tôn giả Gotama, chúng con bắt đếm tới một trăm. Có thể trình bày chăng, thưa Tôn giả Gotama, trong Pháp và Luật này, cũng có một tuần tự học tập, một tuần tự công trình, một tuần tự đạo lộ như vậy?
Như Lai trả lời:
-- Có thể trình bày, này Bà-la-môn, trong Pháp và Luật này, có một tuần tự học tập, có một tuần tự công trình, có một tuần tự đạo lộ. Rồi ngài so sánh việc huấn luyện một người giống như huấn luyện ngựa thiện xảo, trước tiên luyện tập cho nó quen mang dây cương, rồi tập luyện cho nó quen các hạnh khác; cũng vậy, Như Lai khi được một người đáng được điều phục, trước tiên huấn luyện người ấy hãy giữ giới hạnh, hãy sống chế ngự với sự chế ngự của giới bổn, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy sự nguy hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt, thọ trì và học tập các học giới. Tiếp theo đó vị tỷ kheo được huấn luyện chế ngự ý căn, hộ trì các căn. Sau khi hộ trì các căn rồi Như Lai sẽ huấn luyện thêm hãy tiết độ trong việc ăn uống. Sau khi tiết độ trong việ ăn uống rồi, Như Lai sẽ huấn luyện vị ấy hãy chú tâm cảnh giác. Sau khi vị ấy chú tâm cảnh giác rồi Như Lai huấn luyện vị ấy hãy thành tựu chánh niệm tỉnh giác. Sau khi vị ấy chánh niệm tỉnh giác rồi, Như Lai huấn luyện vị ấy hãy lựa một chỗ thanh vắng, tịch mịch như rừng, gốc cây, khe núi, hang đá, bãi tha ma, lùm cây, ngoài trời, đống rơm. Sau khi đi khất thực về và ăn xong, vị ấy ngồi kiết-già, lưng thẳng tại chỗ nói trên và an trú chánh niệm trước mặt. Vị ấy từ bỏ tham ái, sân hận, hôn trầm thụy miên, từ bỏ trạo cử hối tiếc, từ bỏ nghi ngờ, sống với các thiện pháp.
Khi đoạn trừ năm triền cái ấy, vị ấy chứng và trú Thiền thứ nhất. Vị ấy diệt tầm và tứ, chứng và trú Thiền thứ hai. Vị ấy ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm xả niệm lạc trú, chứng và trú Thiền thứ ba. Xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, vị ấy chứng và trú Thiền thứ tư.
Khi được nghe qua phương pháp giảng dạy của đức Thế Tôn như vậy, Bà La Môn Ganaka Moggallana bạch Thế Tôn:
-- Các đệ tử của Sa-môn Gotama, khi được Sa-môn Gotama khuyến giáo như vậy, giảng dạy như vậy, có phải tất cả đều chứng được cứu cánh đích Niết-bàn hay chỉ có một số chứng được?
Đức Thế Tôn trả lời câu hỏi này bằng cách hỏi lại Bà La Môn Ganaka Moggallana có giỏi về con đường đi đến Rajagaha (Vương Xá) hay không. Bà La Môn đáp có và Đức Thế Tôn hỏi thêm nếu có người hỏi đường đi đến Vương Xá và được chỉ đường cặn kẻ nhưng người ấy lấy sai đường nên không đến được Vương Xá. Rồi một người khác cũng được chỉ đường cặn kẻ, y theo lời chỉ dạy và đến được Vương Xá một cách an toàn. Do nhân gì, duyên gì một người không đến nơi và một người đến nơi? Bà La Môn Ganaka Moggallana trả lời ông không làm gì được vì ông chỉ là người chỉ đường.
-- Cũng vậy, này Bà-la-môn, trong khi có mặt Niết-bàn, trong khi có mặt con đường đi đến Niết-bàn, và trong khi có mặt Ta là bậc chỉ đường. Nhưng các đệ tử của Ta, được Ta khuyến giáo như vậy, giảng dạy như vậy, một số chứng được cứu cánh đích Niết-bàn, một số không chứng được. Ở đây, này Bà-la-môn, Ta làm gì được? Như Lai chỉ là người chỉ đường.
